سیبنا: تئوریهای اقتصادی میگویند که اگر رابطه عرضه و تقاضا برقرار باشد در بازار تعادل ایجاد میشود و دست نامرئی، قیمت مناسب در بازار را تنظیم میکند و نیازی به دخالت بیشتری نیست. اما در عمل، این وضع گاهی به گونه دیگری است و در کنار دست نامرئی نظام عرضه و تقاضا، دستهای نامرئی دیگری هم در تعیین قیمتها دخیلاند!
دکتر مهدی غضنفری
سیبنا: تئوریهای اقتصادی میگویند که اگر رابطه عرضه و تقاضا برقرار باشد در بازار تعادل ایجاد میشود و دست نامرئی، قیمت مناسب در بازار را تنظیم میکند و نیازی به دخالت بیشتری نیست. اما در عمل، این وضع گاهی به گونه دیگری است و در کنار دست نامرئی نظام عرضه و تقاضا، دستهای نامرئی دیگری هم در تعیین قیمتها دخیلاند!
قطعاً امروزه یکی از بازیگران اصلی و بیبدیل موضوع تنظیم بازار بخصوص در ایام نوروز، نحوه « اطلاعرسانی » در این حوزه است. هماکنون وزارت بازرگانی برای بازار شب عید ذخیرهسازی لازم را انجام داده و کالا در کشور فراوان است. بطور مثال، ذخیره سازی پرتقال بین 65 تا 70 هزار تن، سیب 35 تا 37 هزار تن، مرغ منجمد 35 هزار تن، گوشت گوساله 16 هزار تن صورت گرفته است. اما آنچه که فراتر از عرضه مکفی کالا و ذخیرهسازی مناسب است، ایجاد ذهنیت صحیح در مردم در این زمینه و جلوگیری از ایجاد آشوب ذهنی درخصوص افزایش قیمتها است و لذا جهتگیری رسانهها برای تنظیم بازار از آن جنبه که میتوانند اطمینان خاطر مردم را برای وارد نشدن در بازی افزایش قیمتهای شب عید فراهم کنند، بسیار مهم است.
ایفای نقش صحیح « پدیده اطلاعرسانی» برای حوزه بازرگانی کشور مهم و حیاتی است. اما ممکن است سیستم اطلاعرسانی آمادگی نداشته باشد یا به دلایل مختلف از نقش مهم خود در این شرایط غافل باشد.
ذکر مثالی در این زمینه میتواند به روشن شدن موضوع کمک قابل توجهی داشته باشد. بطور مثال، مرکبات در کشور حدود 3 میلیون تن تولید و مصرف میشود و همچنین حدود 150 هزار تن واردات و حدود 10 هزار تن در این بخش صادرات انجام میشود. اما ممکن است برخی این روند را طوری جلوه میدهند که در کشور واردات بیرویه مرکبات توسط دولت صورت می گیرد. حال آن که این میزان واردات اولاً توسط بخش خصوصی انجام میشود ثانیاً در مقابل تولید داخلی بسیار ناچیز است.
عدم دقت در انتشار اخبار رسانهای یک مشکل دیگر در این حوزه است. گاهی اخباری درباره حوزه فعالیت بازرگانی منعکس میشود که رنگ حقیقت به خود ندارند.
وزارت بازرگانی امسال اعلام کرد در راستای حمایت از تولیدکننده و باغدار به قیمت مناسبی مرکبات را از باغداران خریداری میکند که رسانهها باید کمک کنند این نگاه دولت که هم سقف قیمتها را کنترل میکند و هم کف قیمتها را، تبلیغ شود.
دولت دهم طرفدار تنظیم بازار بر مبنای تولید داخلی است. ما هم معتقدیم تنظیم بازار حتیالامکان نباید با واردات صورت بگیرد. ولی گاهی انتشار اخبار به گونهای است که با ایجاد موج منفی موجب افزایش قیمتها و ایجاد نگرانی بین تولیدکنندگان و یا مصرفکنندگان میشوند.
واقعیت آن است که یک رکن اصلی تنظیم بازار، اطلاعسانی است. وظیفه حوزه بازرگانی جلوگیری از کمبود کالا در بازار است اما هدایت اطلاعرسانی با رسانهها و مطبوعات است. ما نیازمند اطلاعرسانی در حوزه تنظیم بازار از طریق کانالهای اطلاعرسانی مطمئن و صادق در امر خبررسانی هستیم.
وزارت بازرگانی فعالیتهای مناسبی را در بخش برخورد با متخلفان و گرانفروشان تاکنون داشته است که بعضاً رسانهای نشده است. تاکنون 6 میلیون بازرسی و 600 هزار تشکیل پرونده درباره مبارزه با گرانفروشان صورت گرفته است که این موارد میتواند با یک اطلاعرسانی درست در بخش تنظیم بازار و کنترل قیمتها تصمیم ساز باشند.
همچنین برای کنترل بازار نوروز باید رسانهها به ما کمک کنند تا جایگاهی مناسب در سیستم اطلاعرسانی در اختیار حوزه بازرگانی در ایام نوروز و دوران اجرای هدفمندسازی یارانهها قرار گیرد و بتوانیم در این مدت بازار را تنظیم کنیم. در کار بازرگانی اگر اطلاعرسانی درستی نداشته باشیم، نمیتوان بازار را به درستی تنظیم کرد. از سوی دیگر با وجود همه تلاشها، برنامهریزیها و اقدامات انجام شده در وزارت بازرگانی تنها در صورتی که سیستم رسانهای در جهت درستی همراهی و حرکت کند، بازار به نحو مطلوب به تعادل رسیده و تنظیم میشود.
آنچه مهم است این که رسانهها با بیان واقعیتها، فعالیتهای مثبت حوزه بازرگانی را برای کنترل بازار و جلوگیری از افزایش قیمت ها منعکس کرده تا هم مصرفکننده و هم تولیدکننده با آسودگی بیشتری برای آینده خود تصمیم بگیرند. امید است رسانهها به ویژه رسانه ملی با جهتدهی درستی ما را در این امر مهم، یاری رسانند.
پایگاه اطلاع رسانی دولت